In de serie ‘Pleidooi voor planologie’:

De noodzaak van regionaal ontwerp

Planologie staat onder druk nu de focus vooral ligt op snel problemen oplossen. Maar het is juist het gebrek aan planologische inzet de afgelopen decennia waardoor we überhaupt zoveel acute ruimtelijke opgaven hebben. In gebiedsontwikkeling maken we wijken en woningen. Dus aan de slag! Maar als we niet ook nadenken over regionale ontwikkeling op langere termijn hebben we straks helemaal geen projecten meer. Ons ruimtelijk systeem loopt nu immers al tegen zijn grenzen. Daarbij komt nog dat op veel plekken in Nederland doorgaan op de huidige weg geen soelaas biedt voor de verre toekomst. Daarom zijn verschillende regio’s nu bezig met het opzetten van ontwerpateliers waar de grotere schaal en de langere termijn centraal staan.

Op 10 juni organiseert de BSNP samen met de TU Delft een bijeenkomst in de nieuwe serie Pleidooi voor planologie. Centraal staat deze keer het waarom. Binnen de ruimtelijke ordening zijn we het meestal roerend met elkaar eens dat nadenken op de grote schaal en over de verre toekomst nuttig is. Maar lukt het ons ook om de samenleving, bestuurders en volksvertegenwoordigers te overtuigen? Hoe zorg je voor draagvlak en een onderzoek dat echt tegemoet komt aan maatschappelijke vragen?

Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de Metropoolregio Amsterdam (Flora Nycolaas), Zuidelijke Randstad (Helmut Thoele) en de regio Groningen-Assen (Michiel van Driessche) gaan we hierover in gesprek onder leiding van Ton Bossink (BNSP bestuurslid/Provincie Noord-Holland) en met reflectie door Verena Balz (TU Delft).

Datum: Woensdag 10 juni
Tijd: 14:00-16:30 uur
Locatie: OmgevingsLAB Provinciehuis Zuid-Holland

Dit event is gratis voor (werknemers van) BNSP leden. Nog geen lid? We vragen een vrijwillige donatie.

Studenten van de Academie van Bouwkunst in Amsterdam presenteren hun visies op de toekomst van Twente. De afgelopen maanden onderzochten ze hoe steden opnieuw productief kunnen worden binnen de ecologische grenzen van hun (bio)regio. 

In plaats van steden te zien als systemen die enkel consumeren, richt Bioregional Urbanism zich op het verweven van wonen, werken, leren, produceren en recycleren in één circulair stedelijk ecosysteem. Vanuit thema’s zoals circulaire economie, stedelijke productie, energie- en materiaalstromen en klimaatadaptieve landschappen, ontwerpen studenten nieuwe stedelijke typologieën waarin mens, productie en natuur opnieuw in balans komen. Het resultaat is een visie op de toekomstbestendige stad: inclusief, veerkrachtig en diep verbonden met haar landschap en lokale ecosystemen.

Vrijdag 5 juni komen ze naar Enschede om de resultaten te presenteren. Dit doen ze in het V&D gebouw (Korte Hengelosestraat 1) van 15-17 uur. Inloop vanaf 14.30. 

Aanmelden kan via: A.Aydin@enschede.nl

Natascha Lensvelt en Gerrit van Oosterom
— Groen erfgoed biedt perspectief

Natascha Lensvelt werkt als specialist tuinen en parken bij de Rijksdienst Cutureel Erfgoed en Gerrit van Oosterom is landschapshistoricus en landschapsarchitect. Beide hebben onlangs een mooi boekwerk uitgebracht: Groen erfgoed in de stad bij NAI010 en dat leek ons een goed thema om in onze serie eens voor het voetlicht te brengen. Het landschap en het groen in de stad verdient namelijk alle aandacht.

Meld u zich wel even aan vóór 21 mei via destadinloods6@gmail.com

Van harte welkom bij het debat en de boekpresentatie over maatschappelijke waardecreatie en integraal infrastructuurontwerp waarbij sectorale partijen het gesprek aangaan over de betekenis van opdrachtgeverschap, ontwerp en cross-sectorale samenwerking. Dit in de context van uitdagingen zoals de omvangrijke woningbouwopgave en samenhangende mobiliteitsbehoefte, de effecten van klimaatverandering voor onze waterveiligheid en -zekerheid, en tegelijkertijd de omvangrijke onderhouds- en vervangingsopgave van onze nationale transport- en waterinfrastructuren. Hoe verhouden de ontwikkelingsopgaven zich tot de beheeropgaven? Naderen we een impasse of is er een handelingsperspectief?

Het is ook het moment om de Integrated Infrastructure Design Guide te presenteren, waarin de laatste inzichten, lessen en toonaangevende infrastructuurontwerpen en ontwerpcases vanuit de Nederlandse praktijk worden gepresenteerd, en waarbij transport- en waterinfrastructuren en de omgeving centraal staan. Dit in combinatie met een breed aanbod van praktisch toepasbare methoden, technieken en strategieën voor de huidige en toekomstige generatie beleidsmakers, ontwerpers en ingenieurs. 

Programma:

13.30u Welkomstwoord – prof. Machiel van Dorst, Decaan Bouwkunde. 

13.35u Inleiding en moderatie – prof. Marcel Hertogh, Voorzitter Deltas, Infrastructures & Mobility Initiative (DIMI). 

13.40u Maatschappelijke waardecreatie en integraal infrastructuurontwerp – Hans de Boer, themacoördinator DIMI. 

13.50u Inleidingen en paneldiscussies opdrachtgeverschap, ontwerp en maatschappelijke waardecreatie. Inleiders w.o. Carlita Vis, Topadviseur Markt, Inkoop- en contractmanagement en Kosten Rijkswaterstaat. 

15.10u Pauze. 

15.40u Paneldiscussie met o.a. Eric van der Kooij over cross-sectorale samenwerking. 

16.10u Overhandiging 1e exemplaar Integrated Infrastructure Design Guide aan Secretaris-Generaal Jan Hendrik Dronkers door prof. Stefan Aarninkhof, Decaan Civiele Techniek en Geowetenschappen. 

16.25u Slotwoord Marcel Hertogh. 

16.30u Napraten. 

17.00u Sluiting. 

Om deel te nemen aan dit kosteloze symposium willen we je vragen een mail te sturen naar iid-urbanism@tudelft.nl waarin je aangeeft dat je komt. We kijken uit naar je komst! 

Rijnboutt organiseert op donderdag 21 mei een middag over Post 65: een groot en vaak omstreden deel van onze gebouwde omgeving. De opgave is urgent: verduurzaming en aanpassing zijn onvermijdelijk, maar sloop-nieuwbouw is vaak de reflex. Wat gaat daarbij verloren - en wat kunnen we winnen als we herinterpreteren en transformeren? Drie lezingen bieden historische duiding, een blik van binnenuit en ontwerpstrategieën voor een toekomstbestendige aanpak.

De sprekers

Michelle Provoost (architectuurhistoricus, directeur International New Town Institute) opent met een analytische blik op de groeikernen: hun vaak onzichtbare potentie én het politieke en maatschappelijke klimaat waaruit ze zijn voortgekomen. Provoost ontving de Grote Maaskantprijs en publiceerde recent Bouwen aan de geluksmachine. Architectuur in de groeikernen 1965–1990.

Joris van Casteren (schrijver, dichter en journalist) brengt het perspectief van binnenuit: hoe is het om op te groeien in de ‘gemaakte samenleving’ van de nieuwe stad - en wat betekent dat voor de vraag ‘hoe nu verder?’ Zijn boek Lelystad werd een veelbesproken bestseller en onder meer genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.

Stella Groenewoud (senior stedenbouwkundig ontwerper bij Rijnboutt) benadert Post 65 vanuit vorm en ruimte. Wat maakt de vaak complexe organisatie van plattegrond en doorsnede zo interessant - ook nu? En waarom kan juist die ruimtelijke logica een basis zijn om Post-65-architectuur en -stedenbouw opnieuw te waarderen en opnieuw te gebruiken, eventueel met ander programma? Ze laat zien hoe de rijkdom en soms ‘frivole’ kanten van Post 65 zich verhouden tot de rationelere nieuwbouw van nu - en hoe contrast juist kwaliteit kan toevoegen.

Voor bestuurders, beleidsmakers, corporaties, ontwikkelaars, ontwerpers, erfgoedprofessionals, studenten, bewoners en iedereen die wil meedenken over de toekomst van Post 65.

Informatie en aanmelden

Dit evenement vindt plaats op donderdag 21 mei om 16:30 uur (inloop 16:00 uur) in het werkcafé van Rijnboutt, Moermanskkade 317, 1013 BC Amsterdam. Deelname is gratis, maar aanmelden is verplicht. 

Nederland in uitvoering – op naar 2050
Momenteel wordt hard gewerkt aan de definitieve versie van de Nota-Ruimte, ons kompas voor de toekomst, gevolgd door een uitvoeringsstrategie. Alle professionals in het RO-speelveld wachten hier terecht met smart op, maar de wederombouw van Nederland is natuurlijk al volop gaande. Op allerlei manieren wordt geprobeerd ruimtelijke kwaliteit in te passen in lopende en nieuwe ruimtelijke opgaves. Die energie en kennis nog beter bundelen in een ‘beweging’ die de komende decennia in staat is ons land zowel toekomstbestendig als mooi over te dragen aan de jonge generaties – dat is het verkennen waard, toch? Al was het maar als poging een brug te slaan tussen systeemwereld (Rijk) en leefwereld (regio’s).

Op 12 mei neemt Renson van Tilborg van de DG Ruimtelijke Ordening (BZK/VRO) je mee in zijn ideeën over het bouwen aan een Mooier Nederland-beweging, met inzet van communicatie en activatie. Renson was als sr. communicatieadviseur verantwoordelijk voor de communicatie en activatie van programma Mooi Nederland (2022-2025) en coördineert sinds 1 januari de maatschappelijke dialoog over ruimtelijke ordening, met de Nota-Ruimte als kompas richting 2050 en verder.

Tijdens de lunchlezing bespreekt hij de vragen:

• Wat heeft programma MooiNL opgeleverd?

• Hoe blijven we de MooiNL-oogst benutten voor het realiseren van ruimtelijke kwaliteit?

• Hoe kunnen we het programma laten doorgroeien tot Mooier Nederland-beweging?

• Wat maakt deze beweging waardevol en hoe kun je meedoen?

Renson nodigt je uit om bij te dragen aan de MooiNL Atlas en aan het op de kaart zetten van ruimtelijke ordening & kwaliteit in het maatschappelijke (en politieke) debat. Inzet op 12 mei: een zo kort mogelijke presentatie om vervolgens samen de beweging richting 2050 op te zoeken.
 

Je bent van harte welkom om mee te praten, ervaringen te delen en vragen te stellen!

Aanmelden
Stuur een mail naar info@ruimtelijkekwaliteit.nl o.v.v. ‘Lunchlezing mei’. Je ontvangt dan een uitnodiging met de digitale link voor deelname.

Op dinsdag 12 mei verkennen we in het kader van het CASA-jaarthema (2)026: A Space Odyssey de fysieke claims van de digitale revolutie. Datacenters en vooral de energie-infrastructuur daarachter vormen een enorme ruimtelijke opgave. Hoe geven we deze hardware een waardevolle(re) plek in ons (stads)landschap? Inleider is stedenbouwkundige Laura de Bonth van Urban Synergy. Wil je erbij zijn? Mail rsvp@casa-arnhem.nl o.v.v. ‘Space Invaders’

Anno 1998. Documentairemaker Frans Bromet vraagt aan mensen op straat of ze een mobiele telefoon hebben. Het merendeel ziet er het nut niet van in. Inmiddels zijn de telefooncel en de praatpaal geruisloos uit het straatbeeld verdwenen. Iedereen altijd draadloos verbonden zolang er maar dekking is. Ons ‘lichte’ mobiele bestaan van appen en streamen houdt ons aan het lijntje en verhult de enorme fysieke ruimteclaims aan gene zijde van de router. De digitale revolutie draait op datacenters en zendmasten. Die draaien op hun beurt weer op elektriciteit en daarvan is steeds meer nodig. De opkomst van AI anno nu versterkt deze ontwikkeling alleen maar. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de ruimtelijke inrichting van onze gebouwde omgeving? Tijdens deze meet-up, die aansluit op de Arnhem Electricity Week, brengt stedenbouwkundige Laura de Bonth (Urban Synergy) de ruimtelijke opgave van de energie(transitie) voor ons in kaart en maakt deze inzichtelijk vanuit verschillende perspectieven. Daarna richten we ons op de architectonische vormgeving van de fysieke infrastructuur met architect Arno Geesink (KRAFT architecten). Arnhem promoot zichzelf als energiestad, kunnen we hierin niet (weer) het goede voorbeeld geven? Van infrastructuur naar architectuur!

Hoofdspreker Laura de Bonth Laura de Bonth is afgestudeerd aan de TU Delft en sinds 2007 partner en stedenbouwkundige bij Urban Synergy. Vanuit dit Rotterdamse bureau wordt gewerkt aan de integrale ontwerpopgaven en de enorme ruimteclaim van de energietransitie. Het werkveld varieert van strategisch onderzoek tot concrete realisatie. Zo verkenden zij in het project de ‘Balanswijk’ een radicaal scenario: een wijk die volledig in balans functioneert doordat energie lokaal wordt opgewekt, gedeeld en opgeslagen. Andere voorbeelden zijn ontwerpend onderzoek naar de warmtetransitie in bestaande wijken en decentrale energiesystemen in de regio. Het bureau maakt daarin de vertaalslag van techniek en getallen naar de ruimtelijke opgave in kaart, profiel en plek. Zo wordt zichtbaar wat de wisselwerking is tussen energie en ruimte. Tegelijkertijd werkt Urban Synergy ook aan concrete inpassingsopgave van energie-infrastructuur, zoals transformatorstation Nijmegen Oosterhout. Deze inzichten worden vertaald naar de praktijk door het ontwikkelen van direct toepasbare handreikingen, zoals de Gelderse Gebiedsgids voor Zonnevelden, richtlijnen voor de inpassing van elektriciteitsstations in Friesland en de integratie van batterijen in het landschap van Flevoland. De belangrijkste doelstellingen van het bureau is om de opgave niet alleen inzichtelijk te maken maar de enorme versnellingsopgave van onze energie-infrastructuur te koppelen aan het creëren van ruimtelijke kwaliteit en andere gebiedsopgaven.

CASA-Jaarthema (2)026: A Space Odyssey Onder het motto (2)026 Space Odyssey reizen we in 2026 met CASA door tijd en ruimte om de impact van de veelal ‘onzichtbare’ technologische wereld om ons heen – de digitale revolutie en die van AI in het bijzonder – op onze fysieke leefomgeving en het ruimtelijk ontwerp daarvan te verkennen. Concreet organiseren we een caleidoscopisch programma voor diverse doelgroepen dat bestaat uit drie lijnen: inhoudelijk verdiepende meet-ups waarin we de (verwachte) ontwikkelingen en hun impact in kaart brengen, een SF-filmreeks in samenwerking met Focus Filmtheater en workshops waarin we met studenten de stad van toekomst zichtbaar maken. Arnhem (026), van nu en in de nabije toekomst, vormt hierbij de casus; want de toekomst manifesteert zich immers al in het hier en nu.

Datum

dinsdag 12 mei

Aanvang

20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur

Locatie

NiCo, Coehoornstraat 17 (nabij Arnhem CS)

Entree

€7,50. Studenten, Gelrepashouders, Vrienden van CASA en leden van de CASA-sociëteit gratis

Aanmelden

rsvp@casa-arnhem.nl

Hoe werken we aan toekomstbestendige plekken waar ruimte voor defensie, stedelijke ontwikkeling en publieke meerwaarde samenkomen? - Casus Marineterrein

Denk mee en schrijf je in!

Op een bijzondere plek op het Marineterrein komen verschillende perspectieven samen op het snijvlak van ontwerp, defensie en stedelijke vernieuwing. Tijdens deze vrijblijvende workshop verkennen we samen meerdere invalshoeken: de vernieuwing van de kazerne op het marineterrein en de mogelijke meerwaarde voor bewoners, gebruikers en de stad als geheel. Dit doen we onder begeleiding van ontwerpers en experts met gebiedskennis.

Sprekers
Mathé van Kranenburg, landschapsarchitect bij Rijksvastgoedbedrijf, over de opgaven van de kazerne op het Marineterrein

Pim Kupers, landschapsarchitect bij H+N+S Landscape Architects, over de inspiratiekaart Ruimtelijke Interventies en Koppelkansen Militaire locaties.

Martijn Verhoeven, Gemeente Amsterdam, over de projectnota en het ruimtelijke raamwerk van het Marineterrein.

Interactieve workshop
Samen op een inspirerende manier aan de slag met de opgave

Praktische informatie
📍 Marineterrein Amsterdam – Commandantszaal Kattenburgerstraat 5, 1018 JA Amsterdam
📅 vrijdag 8 mei (Bevrijdingsweek)
🕑 14:00 – 18:00
📝 Aanmelden kan nu – aantal plekken is beperkt

Op 28 mei vindt de eerste editie van de jaarlijkse Open Atelierdag plaats. Platform ISOR (Integraal Samenwerken Openbare Ruimte) organiseert de dag in nauwe samenwerking met de gemeente Amersfoort.

Centraal thema: 
Multifunctionele openbare ruimte: maak het met en voor elkaar! 
Opgaven als klimaatadaptatie, energie- en warmteoplossingen, mobiliteit, bewegen en gezondheid zorgen voor steeds meer druk op de openbare ruimte. Dat vraagt om goede en slimme samenwerking tussen de daarbij betrokken organisaties: zowel intern, als in gebieden, als met andere partijen en door de verschillende (governance-) schalen heen.  

Met het oog daarop komen in Platform ISOR gemeenten, Rijksoverheid en kennisinstellingen samen om kennis te delen, te experimenteren, te innoveren en op te schalen en zo de professionalisering van integrale samenwerking aan te jagen en te versnellen. De resultaten daarvan delen we tijdens deze eerste Open Aterlierdag.  

Programma 

Het programma biedt een inspirerende mix van inhoud en ontmoeting. Met bijdragen van Thijs van Spaandonk, rijksadviseur fysieke leefomgeving, als keynotespreker, een directeurenlunch en een plenaire paneldiscussie. Daarnaast zijn er diverse excursies en thematische deelsessies, onder andere verzorgd door collega’s uit verschillende werkgroepen. Een dag vol ruimte om kennis te delen, elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen.

Voor wie? 

Deelname aan Open Atelierdag is niet alleen bedoeld voor partners van Platform ISOR, maar ook voor alle andere professionals die zich inzetten en interesseren voor een multifunctionele, toekomstbestendige openbare ruimte. Deelname is kosteloos.

Registreren 

Wil je verzekerd zijn van deelname? Meld je dan nu aan.

Bestaat het ideale bouwblok?

In alle gebiedsontwikkelingen is de maat van het bouwblok onderwerp van gesprek. Past het programma? Hoe verhoudt de dichtheid zich tot bezonning, windhinder en leefkwaliteit? Hoe leef je samen in gemengde woonvormen? Kortom, bestaat er zoiets als het ideale bouwblok?

Aan de hand van twee casussen - Strandeiland en Almere Pampus -  bespreken we de zoektocht naar de maat van het ideale blok. Esther Reith (Gemeente Amsterdam) en Marco Broekman (BURA) delen hun ervaringen.

Datum: Woensdag 22 april
Tijd: 19.00 uur
Locatie: Stadskantoor Utrecht (naast Utrecht CS)

Mail naar secretariaat@bnsp.nl voor een plek op de gastenlijst.

Dit event is gratis voor (werknemers van) BNSP leden. Nog geen lid? We vragen een vrijwillige donatie.

Brug over het IJ
Na meer dan anderhalve eeuw discussie gaat het ervan komen, een vaste oeververbinding tussen Amsterdam en Amsterdam Noord. Niet als symbool of icoon maar omdat de pont te vol wordt en de frequentie niet verder kan worden verhoogd. Er zijn te veel fietsers en voetgangers die naar de overkant willen of moeten. In de afgelopen maand, sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart, is waarschijnlijk een principe keuze gemaakt voor de bouw van een fiets- en voetbrug over het IJ.
In Loods 6 reflecteren drie sprekers op de voorgeschiedenis en de voorgenomen keuze.

Maurits de Hoog deed als gemeentelijk stedenbouwkundige uitgebreid onderzoek naar oeververbindingen in de studie ‘De Sprong over het IJ’. Hij stelde een advies op voor twee bruggen en onderstreepte dat recent nog eens in het Parool. Duco Stadig, 12 jaar wethouder van de stad, heeft zijn eigen gedachten over een goede oeververbinding.  Christaan Kwantis is verkeerskundige bij het raadgevend ingenieursbureau Goudappel in Amsterdam. Hij bestudeert het bewegen door de stad in breed perspectief. Wat moet de brug brengen en hoe kun je naar de gemaakte keuze kijken?

Dit is een van de belangrijkste besluiten die over de toekomst van Amsterdam gemaakt kan worden in de zojuist begonnen bestuursperiode. Een levendig debat hoort bij de stad.

Meld u zich wel aan vóór 6 april via destadinloods6@gmail.com

Via bevolkingsprognoses, BSR-data, ai en gerichte kwalitatieve participatie kun je de stem van toekomstige bewoners en onzichtbare woningzoekenden een plek geven in het plannen, ontwerpen en het realiseren van gebiedsontwikkeling en transformatie. 

Tijdens een gezamenlijk lunchwebinar 'Toekomstige bewoners aan tafel bij gebiedsontwikkeling en transformatie' van Stadszaken en MarketResponse op dinsdag 14 april, tonen we aan de hand praktijkvoorbeelden hoe je vanuit data en leefstijlen bij de planning van woningbouw, voorzieningen en woningen kunt aansluiten bij de behoeften van huidige en nieuwe bewoners.

Meld je aan en leer:

• Hoe je doelgroepsegmentatie kunt toepassen om huidige en toekomstige bewoners beter te bereiken;

• Hoe je de stem van woningzoekenden kunt laten meewegen in gebiedsontwikkelingen;

• Hoe je met kennis van waardepatronen van mensen effectiever 'wenselijke' gedragsverandering teweeg brengt middels interventies in de leefomgeving

Cocreating Inclusive Places

What if safety is not just the starting point, but the measure of successful public space? This on-site exploration in Rotterdam South looks at how the experiences of girls and young women can lead to more inclusive, caring and practical design principles for the everyday city.

Join us on the 9th of April for an on‑site exploration of feminist urbanism in Rotterdam South. We will explore how urban design can better support inclusive public spaces and discuss concrete tools for practice. Building on the energy of BK Feminism Week at TU Delft, we will walk from Zuidplein to Carnisse Poort and learn from Geertje Slingerland and Krista Schram.

In the run‑up to the municipal elections, women’s safety in public space has rightly become a key political topic. Researcher Krista Schram points out that safety is still mainly treated as a starting point in urban planning. But what happens if we flip that logic and use it as a measure instead: a benchmark for successful public space, where all residents and especially young women feel at ease to linger, meet and make the city their own?

Together with Geertje Slingerland (TU Delft, Urban Studies) and Krista Schram (Hogeschool Inholland), we dive into their research project Ruimte voor Meiden op Zuid (Room for Young Women in the South). During this design‑oriented study Geertje and Krista listened closely to how girls and young women experience Rotterdam South and translated their stories into concrete design and participation principles for more inclusive, caring public spaces. read more here

The route

The session begins at Zuidplein, visiting locations from the research where young women reported feeling both safe and unsafe.​On site, Geertje and Kristina will introduce the five design principles and reflect on how they play out in the existing urban fabric.​ 

• multifunctional spaces

• cultural context

• everyday oversight

• sightlines/lighting/access

• support for coping strategies

At Carnisse Poort you will step into the role of researcher yourself. Through quick interviews, mental maps and collage/sticker exercises, we collectively map feelings of safety and translate them into local design tools that planners, designers and policy makers can immediately use in practice.

The speakers

Geertje Slingerland is assistant professor Urban Studies at TU Delft’s Faculty of Architecture and the Built Environment. Her work focuses on participatory and co‑design methods that engage groups often excluded from formal planning and design processes, using playful and creative tools to connect everyday experiences with spatial decisions. 

Krista Schram is a researcher at Hogeschool Inholland, specialising in public trust in safety and the lived experiences of girls and young women in public space. 

Online

Samen met vereniging Straatwerk Nederland, Bouwend Nederland en Marseille Buiten organiseert NVTL het webinar: Hoe ontwerp ik zo, dat er machinaal gestraat kan worden?

Volgens de Arbowet en CROW-publicatie 324 is machinaal of mechanisch bestraten het verplichte uitgangspunt om fysieke overbelasting van stratenmakers te voorkomen. Toch gebeurt straatwerk nog te vaak handmatig. De Arbeidsinspectie is hier sinds 2025 extra alert op en legt projecten stil.

Tijdens het webinar bespreken we de stand van zaken van optimaal machinaal en mechanisch straten en de verantwoordelijkheid van de landschapsontwerper of -architect in dit proces. Uiteraard wordt ook de samenwerking met en de rol van de opdrachtgever en de aannemer behandeld.

NVTL heeft in eerdere overleggen met stakeholders in de openbare ruimte, de arbeidsinspectie, NVTL-partners en leden (o.a. SmitsRinsma en Karres&Brands) benadrukt dat ontwerpvrijheid, circulariteit en klimaatadaptieve oplossingen belangrijke uitgangspunten blijven in ontwerpen voor de openbare ruimte. De vraag blijft – Hoe kom je tot een mooi, functioneel en duurzaam ontwerp dat machinaal of mechanisch gestraat kan worden?

Sprekers:
– Theo Noorlander, Straatwerk Nederland
– Jeroen Marseille, Marseille Buiten

Marseille Buiten werkte al twee jaar aan het herinrichtingsplan voor het Kernwinkelgebied Heerenveen toen in de aanbestedingsfase bleek dat het werk niet voldoende machinaal gestraat kon worden. Samen met de gemeente en de aannemer is vervolgens door het bureau een ontwerpaanpassing gedaan, waardoor het werk inmiddels weer doorgang kan vinden.

Moderatie live Q&A:
– Yvonne de Rijck, Bouwend Nederland

Moderatie gesprek:
– Willemijn ter Hart, NVTL

Ingrijpende veranderingen, zoals hyperconnectiviteit, beïnvloeden op een razend tempo de manier waarop we leven, consumeren, werken en spelen. Daarom stelt stedenbouwkundig ontwerper en strateeg Arun Jain dat de eerste stap naar een adaptieve en veerkrachtige toekomst is om de complexiteit van steden voor iedereen begrijpelijk te maken. Hij put daarbij uit diverse disciplines, zoals culturele antropologie, evolutionaire biologie, economische theorie, gedragswetenschappen, systeemdenken en technologie.

In zijn recent gepubliceerde boek ‘Reframing Cities for Resilience - Embracing Complex & Uncertain Futures’ daagt hij de traditionele kaders waarin stedenbouw en ruimtelijke ordening dagelijks opereren uit, en stelt hij dat we al in staat zijn beter te presteren dan we nu doen. Jain benadrukt in zijn verhaal dat we onzekerheid meer moeten omarmen om onze steden levendig, comfortabel, gezond en inclusief te maken, en tegelijkertijd ook veerkrachtig en adaptief. 

Arun Jain is een multidisciplinaire stedenbouwkundig ontwerper en strateeg met meer dan veertig jaar ervaring in de praktijk, de academische wereld, met leidinggevende functies bij gemeenten en de VN. Zijn werk strekt zich uit over 165 steden in 46 landen en hebben impact gehad op meer dan 90 stedelijke ontwikkelingsprojecten in de publieke en private sector. 

Dit event is gratis en ook online bij te wonen.

Aanmelden via de website van Pakhuis de Zwijger

Evelyne Merkx, interieurarchitect;
“Il faut insister”
Donderdag 5 februari 2026 20.00 uur
Loods 6

In het komende jaar hebben we weer een aantal mooie lezingen voor u geprogrammeerd. Zoals gebruikelijk zullen we proberen de achtergronden te belichten van de stedenbouw, de planologie en de architectuur. In het afgelopen jaar hebben we de betaalbaarheid van huisvesting belicht door vergelijkingen te trekken met andere grote steden als Parijs, Wenen en Kopenhagen. Het directe verslag door mensen die ter plekke veel weten van de wijze waarop men daar om gaat met de problematiek was vaak erg verhelderend.

De waardering voor het behoud van wijken uit de wederopbouwperiode en daarna hebben we bepleit en we zullen dat ook doen met de periode daarna. We zullen de landschapsarchitectuur uit die tijd belichten door een landschapsarchitect te vragen over die periode te vertellen.

Maar soms is het ook goed een grootheid in het architecten vak de kans te bieden om een toelichting te geven op zijn of haar oeuvre. Sjoerd Soeters heeft dat gedaan en we hebben Rem Koolhaas gevraagd die hopelijk de tijd zal vinden om een soortgelijk oeuvre-betoog te houden.

Nu hebben we interieurarchitect Evelyne Merkx bereid gevonden om op 5 februari te vertellen over haar werk. Dat werk beslaat een enorm lange periode en ze zal laten zien dat het vak van interieurarchitect eigenlijk gewoon architectuur is. En daar waar architecten soms te zeer gefascineerd zijn door enkel constructie en materiaal kan zij laten zien dat ons vak een nog veel grotere diepgang kan hebben.

Ze is verantwoordelijk voor alle restauratiewerk in het concertgebouw in de afgelopen 30 jaar, voor de verbouwing van Trêveszaal, de gebouwen van de Raad van State, van het Groote Museum van Artis, het stadhuis van Rotterdam. Haar motto dat ze van haar moeder meekreeg is : “Il faut insister”, en dat laat ze zien in haar werk.

Toegang vanaf 19.30 aan de KNSM laan bij de midden ingang van het Loods 6 gebouw. Het programma begint om 20.00 uur.

Meld u zich wel even aan vóór 29 januari via destadinloods6@gmail.com

Op vrijdag 30 januari vieren we ons mooie vak in het Stadskantoor in Utrecht (Naast Utrecht CS).

De Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen (BNSP) bestaat 25 jaar. Ter gelegenheid van het jubileum brengt de BNSP het boek Stand van de Stedenbouw uit en introduceert het een nieuwe vakprijs met drie verschillende categorieën.

Stand van de Stedenbouw

Ons boek brengt de grote Nederlandse ontwikkelopgave in kaart aan de hand van 250 (!) stedenbouwkundige plannen in uitvoering en planontwikkeling. Daarnaast bevat het 1264-pagina tellende boek essays, interviews en reflectie op overkoepelende thema’s en de veranderende context van het vak.

BNSP Prijzen

We spreken onze bijzondere waardering uit voor een persoon, een bureau en een organisatie vanwege hun uitzonderlijke bijdrage aan de ontwikkeling en positionering van stedenbouw en planologie. In elk van de categorieën zijn drie genomineerden voorgedragen waarop onze leden kunnen stemmen.

De genomineerden:
Personen - Peter Pelzer, Anne van Kuijk en Marco te Brömmelstroet.
Bureaus - Urhahn, De Zwarte Hond en PosadMaxwan
Organisaties - De gemeentes Tilburg, Groningen en Zwolle

Aanmelden

Reserveer een plek via Evenbrite.

Rond middelgrote stations zijn niet alleen 100.000 woningen snel en duurzaam in te passen, maar ook vele voorzieningen en arbeidsplaatsen. Er zijn dan ook al flink wat gemeenten en regio’s met verstedelijkingsplannen rond middelgrote stations. 

Maar hoe kom je van plan tot realisatie? Samen met gebiedsontwikkelaars, en de ‘spoorse’ partijen? Hoe bundel je krachten met andere stationsgemeenten in de regio? In hoeverre zijn infrastructurele ingrepen randvoorwaarde voor succes? Hoe krijg je daarvoor de benodigde financiering rond? 

En last but not least: hoe houd je grip op een gewenst stedenbouwkundig programma, in lijn met maatschappelijke opgaven? Uiteraard rekening houdend met lokale kenmerken en marktomstandigheden.

Deze en andere vragen staat centraal tijdens het seminar ‘Verstedelijking rond middelgrote stations: van plan naar realisatie’ dat KuiperCompagnons, vakblad ROm/Stadszaken.nl en gemeente Dijk en Waard op dinsdagmiddag 26 januari organiseren in het stationsgebied van Heerhugowaard. Daar verrijst momenteel het ‘Stationskwartier Dijk en Waard’, middenin het hart van de nieuwe fusiegemeente.

Klik hier om je aan te melden

Leer aan de hand van praktijkcasuïstiek:

• Hoe kom je van een ambitie tot een concreet plan; hoe werk je daarin samen?

• Hoe kom je van een concreet plan tot een businesscase?

• Welke instrumenten zet je in om met marktpartijen tot een een gewenst maatschappelijk programma te komen dat jouw stationsomgeving verdient?

• Hoe vermijd je blinde ambitie, maar stuur je op realistische doelen?

• Wanneer en hoe kun je gemotiveerd afwijken van beleid, bijvoorbeeld bij parkeren?

• Hoe haak je slim aan bij regionale en landelijke agenda’s?

  Wat: Seminar ‘Verstedelijking rond middelgrote stations: van plan naar realisatie’
  Wanneer: donderdag 25 september, 13.30 uur – 17.30 uur
  Waar: Hotel Heer Hugo, Gildestraat 2, Heerhugowaard (middenin Stationskwartier Dijk en Waard)
  Kosten: gratis voor abonneehouders van ROmagazine of andere uitgaven van ELBA\REC. Niet-abonneehouders betalen 50 euro entree.
  Voor wie: gemeenten, gebiedsontwikkelaars en iedereen die geïnteresseerd is in het optimaliseren en verzilveren van het ontwikkelpotentieel rond middelgrote stations

Datum: 20-01-2026
Tijd: 10.00 - 11.00 uur
Locatie: Online

Het jaar 2025 loopt op zijn einde. Voor jou als beleidsmaker een goed moment om even terug te kijken, maar vooral vooruit te kijken: wat staat ons te wachten in 2026? 

De uitdagingen stapelen zich op: een haperende economie met stijgende werkloosheid, terwijl de arbeidsmarkt nog steeds krap is. Daar komen nog bij: weinig beschikbare ruimte, hardnekkige netcongestie, stikstofproblematiek én grote onzekerheid op de woningmarkt. Hoe zorg je ervoor dat je economische en ruimtelijke beleid hierop voorbereid is?

Deze vragen staan centraal tijdens een het webinar ‘Economie & Ruimte: 10 cruciale punten voor het gemeentelijke coalitieakkoord’ dat Buck Consultants International (BCI) en ELBA\REC (uitgever Stadzaken, ROmagazine en BT) gezamenlijk organiseren.

Tijdens webinar nemen experts van BCI je aan de hand van korte presentaties mee langs de volgende vragen:

• Wat voor gemeenten de grootste economische opgaven zijn voor 2026;

• Welke concrete stappen u in economische en ruimtelijk beleid kunt zetten;

• En vooral: welke 10 punten absoluut niet mogen ontbreken in het nieuwe gemeentelijke coalitieakkoord

FACTS & FIGURES

Wanneer: dinsdag 20 januari 2026, 10.00 – 11.00 uur;
Waar: online
Voor wie: beleidsmedewerkers van gemeenten die die werken aan ruimtelijk-economische opgaven en verder iedereen die zich vakinhoudelijk in het ruimtelijk-economisch werkveld begeeft;
Kosten: gratis deelname;
Inschrijven: https://kennislab.typeform.com/to/hF7GjQ6E

Language no problem!

Op vrijdag 19 december sluit JongBNSP het jaar af met een gezellige en inspirerende JBNSP-pubquiz. In Café Camping Ganspoort in Utrecht testen we onze kennis over stedenbouw, planologie, ontwerp en alles wat daarbij komt kijken. Een ontspannen avond waar professionals, studenten en geïnteresseerden elkaar kunnen ontmoeten, met natuurlijk een gezonde dosis competitie. Dit is bovendien een mooie gelegenheid om het nieuwe JBNSP-bestuur te ontmoeten.

De inloop start om 19.00 uur, de quiz begint om 19.30 uur. Voor € 7,50 per persoon krijg je deelname én twee drankjes. Je kunt je inschrijven met een team, maar ook solo deelnemen: ter plekke vormen we graag nieuwe teams. 

Inschrijven kan tot en met 11 december via jong@bnsp.nl. Vermeld daarbij het aantal deelnemers.  We hopen je daar te zien voor een gezellige én informele afsluiter van het jaar!

Digitale lunchbijeenkomst

Aan tafel met… de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Tijdens de lunchlezing van maandag 15 december staan Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten centraal. Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten zijn wettelijk aangewezen gebieden met een bijzonder, historisch karakter. Gemeenten nemen regels in hun omgevingsplan op om deze gebieden te beschermen. Bij nieuwe ontwikkelingen dienen deze regels als handvatten om in het ontwerp rekening te houden met het unieke karakter van het gebied. De RCE heeft verschillende instrumenten ontwikkeld om gemeenten hierbij te ondersteunen.

Op maandag 15 december gaan Mariëlle Hoefsloot en Martijn Oosterhuis in gesprek met Peter Timmer, adviseur Erfgoed en Ruimte bij de RCE. Peter gaat in op de vragen:

• Wat is een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht?

• Wat is de relatie van deze status met het omgevingsplan en de ruimtelijke kwaliteit?

• Hoe kan een gemeente omgaan met beschermde gezichten en ruimtelijke ontwikkelingen in deze gebieden?

Peter deelt welke kennis en producten de RCE het afgelopen jaar heeft ontwikkeld voor de beschermde gezichten. Hij gaat hierbij onder meer in op voorbeelden van Mooi Noord-Holland, Het Oversticht en Libau, die de kernkwaliteiten van de gebieden goed zichtbaar maken. Ook laat hij zien waarvoor de kernkwaliteiten in de gemeentelijke praktijk gebruikt kunnen worden.

Je bent van harte welkom om over dit actuele onderwerp mee te praten, ervaringen te delen en vragen te stellen!

Datum: maandag 15 december

Tijd: 12.00 – 13.00 uur

Wil je meelunchen? Stuur dan een mail naar info@ruimtelijkekwaliteit.nl met als onderwerp “Lunchlezing december”. Je ontvangt van ons een uitnodiging met de digitale link voor deelname.

Over Aan tafel met…
Martijn Oosterhuis (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) en Mariëlle Hoefsloot (Federatie Ruimtelijke Kwaliteit) leggen de verbinding tussen de programma’s van “Erfgoed en Leefomgeving” en de advisering voor ruimtelijke kwaliteit. Ze brengen de leukste gasten en onderwerpen aan jouw lunchtafel! Van 12.00 tot 13.00 uur, altijd digitaal.

Foto: Beschermd stadsgezicht Tusschendiepen in Veendam | Martijn Oosterhuis

De presentatie van het Jaarboek Landschapsarchitectuur en stedenbouw 2025 vindt plaats op zaterdagmiddag 13 december in de Lutherse kerk in hartje Breda. De Brabantse stad is met twee projecten in het boek vertegenwoordigd: het herstel van oude stadsrivier de Mark en de vernieuwing van de wederopbouwbuurt Heuvel.

Na een inleiding door commissievoorzitter Yttje Feddes, gaan we in gesprek met ontwerpers die met hun werk in het boek staan. Vervolgens gaan we dieper in op de betekenis van de Nieuwe Mark voor de vergroening van de Bredase binnenstad en de relatie met het omliggende landschap. De eerste exemplaren worden uitgereikt aan wethouder Eddie Förster en vertegenwoordigers van de NVTL en de BNSP. Voorafgaand aan de boekpresentatie kunt u deelnemen aan verschillende excursies.

Programma

Vanaf 12.30 Diverse wandel- en fietsexcursies (facultatief)

14.30 Inloop met koffie en thee

15.00 Welkom door hoofdredacteur Mark Hendriks en wethouder Eddie Förster

15.10 Voorzitter Yttje Feddes licht de selectie toe

15.20 In gesprek met vier geselecteerde ontwerpers

15.45 Muziek door zangeres Anna Karnovska

15.55 Duogesprek: Breda en het verbinden van stad en land

16.15 Feestelijke aanbieding eerste exemplaren

16.45 Borrel en boekverkoop.

Voor alle inzenders ligt een boek klaar.

Datum: 13 december 2025

Adres: Lutherse kerk, Veemarktstraat 11, Breda

Aanmelden via de website van Blauwe Kamer.

Kunnen we het nog?

BNSP Salon:
Plannen en ontwerpen aan de lange termijn
Casus #1: Nota Ruimte

Organisatie: (Jong) BNSP, TU Delft, afdeling Urbanisme.

 Nederland heeft een traditie van ruimtelijk vooruitkijken. Men kijkt – soms wat al te nostalgisch – met trots terug op de Tweede Nota, Nederland Nu als Ontwerp en de Rijksplanologische Dienst. De afgelopen twintig jaar zijn we deze traditie wat uit het oog verloren, de aandacht verschoof naar de markt en lokale afwegingen. Gebiedsontwikkeling werd aantrekkelijker dan ruimtelijke ordening.

Maar het tij keert: de ruimte is schaars en de uitdagingen voor de lange termijn zijn immens. Variërend van een veranderend klimaat- en energiesysteem tot een demografische transitie. Dat roept de vraag op: kunnen we het nog? Kunnen we nog methodisch robuust ver vooruitkijken? En kunnen we dat doen zonder volledig op te stijgen naar de toekomst? Kunnen planologie en stedenbouw elkaar hierin weer vinden, vanuit de overtuiging dat een goed verhaal en een sterk ontwerp elkaar versterken? Vanuit de diagnose dat ruimtelijke visualisaties ook gecompleteerd moeten worden met institutionele verbeelding en uitvoering?

De BNSP organiseert een serie van bijeenkomsten over dit onderwerp. De aftrap is op 12 december in samenwerking met de Afdeling Urbanisme van de TU Delft en JongBNSP. De casus? Het meest besproken ruimtelijke document in jaren: de ontwerp-Nota Ruimte.

Locatie: TU Delft
Berlagezaal 1, Faculty of Architecture and the Built Environment

Programma

11:00 uur Lezing Errik Buursink (VRO) + vragen: Een kijkje in de keuken van de totstandkoming van de ontwerp-Nota Ruimte.
Introductie door Peter Pelzer (hoogleraar Planologie, TU Delft), moderatie door Tess Broekmans (hoogleraar Urban Design en partner Urhahn Urban Design).

11:45 uur Lunch

12:30 uur Nota Ruimte: kritische vrienden en toekomstige generaties. Moderatie door Tess Broekmans

13:00 uur Presentatie zienswijze JongBNSP: Wat vindt de aankomende generatie? Kunnen ze het eigenlijk wel?

14:00 uur Einde

Deze salon maakt onderdeel uit van de Big Question Week, georganiseerd door de sectie Ruimtelijke Planning en Strategie van de TU Delft. Met als finale de intreerede van Prof. Dr. Peter Pelzer.

Digitale sessie 'Gebiedsontwikkeling in STOP/TPOD' voor adviesbureaus

Per 1 januari 2026 stopt TAM-IMRO. Dit betekent dat gemeenten geen gebruik meer kunnen maken van TAM-omgevingsplannen en -voorbereidingsbesluiten.

Hoe kunnen initiatieven en gebiedsontwikkeling gefaciliteerd worden in het omgevingsplan in STOP/TPOD, juist bij veel gemeenten het omgevingsplan nog in opbouw is? VNG bracht hiervoor gezamenlijk met gemeenten en de stelselpartners (Geonovum, IPLO en het ministerie van VRO) een aantal mogelijkheden in beeld. Deze zijn beschreven en toegelicht in een handreiking en webinars.

Graag willen we vanuit BNSP/Kennislab en VNG de beschreven denklijnen toelichten aan stedenbouwkundig adviesbureaus, met ruimte voor gesprek over de voor- en nadelen. Daarbij zal ook de samenwerking tussen gemeente en adviesbureau aan bod komen.

De sessie bestaat uit een presentatie van een uur, gevolgd door een half uur ruimte voor discussie voor wie wil.

Aanmelden:
Stuur een mail naar kennislabomgevingswet@witteveenbos.com

Op 2 december vindt de eerstvolgende atelierdag van platform ISOR plaats, waar je leert van de praktijk, kennis en inspiratie opdoet en collega’s uit andere gemeenten en het Rijk ontmoet. Graag attendeer ik jullie hier op door middel van dit agendaverzoek, en nodig ik jullie van harte uit om aan te sluiten voor een interessante en inspirerende middag.

Praktisch:

Locatie: Het Nationaal Onderwijsmuseum

Burgemeester de Raadtsingel  97

3311 JG  Dordrecht

Programma:

12:00 uur Start inloop en netwerklunch

13:00 uur Start inhoudelijk programma

14:00 uur Deelsessies

16:30 uur Afsluiting en netwerkborrel

Inhoud
Stedelijk programmeren is het centrale thema van deze atelierdag. De gemeente Dordrecht neemt je mee in hun methodes in sessies over schakelen tussen tactisch programmeren, strategie en operatie én het werken met gebiedsmethodes (met nadruk op verbinding van fysiek en sociaal). Ook leer je in de deelsessie meer over de verbinding tussen City Deals en het platform ISOR. Daarnaast gaan we op interactieve wijze aan de slag met het jaarplan 2026 en wordt de ISOR transitieklok overgedragen van de gemeente Dordrecht aan Zwolle.

Aanmelden

Ben je er ook bij? Meld je dan nu aan via de website van Platform ISOR.

Praat mee over de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland-Oost!
Nederland is klein en de opgaven zijn groot, dus wat doen we met die schaarse ruimte? En hoe ziet een streekeigen ruimtelijke ontwikkeling van Gelderland en Overijssel eruit? 
 
In de eerste twee bijeenkomsten in Apeldoorn en Hackfort schreven we samen een toekomst verhaal voor Oost-Nederland (Pdf). Dat verhaal presenteerden we tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. Dat verhaal kunnen we naast de visie van het Rijk in de Ontwerp Nota Ruimte leggen. En we kunnen er de boer mee op in Oost-Nederland.

Wat gaan we doen in Ede?

• We reflecteren op het toekomstverhaal, zoals het er ligt. Wat spreekt aan? Wat moet beter? Met wie willen we het delen?

• We bepalen de mogelijke strekking van een zienswijze op de Nota Ruimte vanuit het perspectief van Oost-NL.

• Tenslotte verkennen we mogelijke acties om de maatschappelijke dialoog over de toekomst van Oost-Nederland op weg naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 te voeren. 

Wij Maken Nederland

Wij Maken Nederland is een beweging van mensen die zich druk maken over de ruimtelijke ordening van Nederland. Wij Maken Nederland organiseert vier ruimtelijke dialogen, waarvan een in Oost-Nederland. 

Aanmelden

Ben jij als professional of op een andere manier betrokken bij de ruimtelijke ontwikkeling van (Oost-)Nederland? Meld je voor 20 november hier aan.

De EFL Stichting bestaat 50 jaar en dat vieren zeop donderdag 27 november 2025. Met vrienden, subsidieontvangers, (oud)bestuurders en andere betrokkenen die actief zijn op het gebied van stedenbouw, planologie en landschap.

Dagprogramma om 10.00 uur 

Receptie om 16.30 uur

Locatie: Kanaal 30, Utrecht

Dagprogramma:
Toekomstdag EFL Stichting: 10 x 10 - Zelf aan de slag! 
Wat zijn de urgente opgaven voor de komende 50 jaar? 10 uitdagers hebben 10 urgente vraagstukken geformuleerd. 10 diverse teams van ontwerpers, wetenschappers en beleidsmakers gaan op zoek naar oplossingen. Met behulp van ontwerp en verbeelding. Jij kunt één van de mensen zijn die gedurende deze dag met anderen aan de slag gaat. Dat belooft leuk, inspirerend en inhoudelijk uitdagend te worden. Meld je nog snel aan, want er zijn maar 100 plekken beschikbaar.  

Met welke uitdaging ga jij aan de slag tijdens de Toekomstdag van de EFL Stichting? Maak jouw keuze uit de volgende 10 urgente vraagstukken:

1. Help! Er komt water uit de kraan! - Hilde Blank, BVR Adviseurs Ruimtelijke Ontwikkeling

2. Thuisvoelen in 2075. - Maarten Hajer, Professor Urban Futures & Futuring van de Universiteit Utrecht

3. Hoe nu verder met Almere? - Maurits de Hoog, Stedenbouwkundige

4. Esthetiek van de gedeelde ruimte. - Catja Edens, Architectuurhistoricus

5. Rond de klok groen. - Samira Ibrahim, Platform Energiebewustzijn

6. Het landschap van 2075. - Zef Hemel, Abe Bonnemaleerstoel Rijksuniversiteit Groningen / TUDelft 

7. Stad als emancipatiemachine. - Michelle Provoost, Crimson Historians & Urbanists

8. Geen druppel eruit! - Mare de Wit, Toekomst-Ambassadeur Water en Klimaatadaptatie

9. MaakCampus Enschede Zuid. - Roelof Bleker, Burgemeester van Enschede

10. Een feministische planningstoekomst. - Caroline Newton, Associate Professor Spatial Planning and Strategy TU Delft

Receptie met lezing door Tessa Cramer
Aan het eind van de middag ontvangt EFL een breder publiek. Samen halen we de oogst op van de dag. Wouter Veldhuis (voorzitter EFL) houdt een hoopgevende feestrede en Tessa Cramer zorgt voor inhoudelijke verdieping met een inspirerende blik op de toekomst. Daarna is het tijd om bij te kletsen, elkaar op te zoeken en door te praten. 

Kom je naar het dagprogramma of de receptie? 
Je kunt je aanmelden voor het dagprogramma (maximaal 100 plekken) en een keuze maken met welke urgent vraagstuk jij aan de slag gaat of meld je aan voor de receptie vanaf 16.30 uur via de website van EFL.

Lunchlezing met Errik Buursink (MinVRO) en Eric van der Kooij (BNSP)

Locatie: Ministerie van Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening (Auditorium), Turfmarkt 147, Den Haag

Het ministerie van Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening (DGRO) en BNSP (Stedenbouwers en Planologen) nodigen je van harte uit voor een lunchlezing over de stand van de stedenbouw. Met meer dan 1,4 miljoen woningen (bron: Locatus) in stedenbouwkundige plannen heeft Nederland voldoende planvoorraad om de woningnood meer dan een boost te geven. Maar dat moet wel gebeuren met architectonische en ruimtelijke kwaliteit (MooiNL).

In het binnenkort te verschijnen boek #Stand van de Stedenbouw, een uitgave van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedenbouwkundigen en Planologen (BNSP) zijn meer dan 230 plannen gedocumenteerd als onderhanden werk. Het boek laat zien dat in heel Nederland, zowel binnen- als buitenstedelijk, wordt gewerkt aan het oplossen van de woningnood. Naast de documentatie van plannen bevat het boek ook bredere beschouwingen, waaronder een essay van Errik Buursink, waarin hij reflecteert op de (Ontwerp-) Nota Ruimte. Verder interviews, unieke handschriften, ontwerpcomponenten voor een goed plan en de 25 meest spraakmakende en iconische projecten van de afgelopen 25 jaar. Wat kunnen we leren van al deze plannen en kunnen we ruimtelijke kwaliteit borgen? En hoe kan dit boek een rol spelen bij de komende formatie?

Sprekers: Errik Buursink (VRO/Nota Ruimte & BNSP-bestuurslid) en Eric van der Kooij (BNSP-voorzitter).

Aanmelding is gesloten

Hoe bouwen we sneller én met meer kwaliteit?

Al honderd jaar zet Het Oversticht zich in voor kwaliteit in onze leefomgeving, van straat en wijk tot dorp, stad en landschap. De woningbouwopgave van vandaag vraagt om tempo, maar ook om zorg en samenhang. Alleen als we bouwen met oog voor de identiteit van plekken, ontstaat een leefomgeving waarin mensen zich thuis voelen.

Tijdens dit symposium verkennen we hoe we die kwaliteit vasthouden terwijl we de bouwopgave versnellen. Samen onderzoeken we hoe beleid, ontwerp en uitvoering elkaar kunnen versterken. Verwacht een inspirerende middag vol praktijkvoorbeelden, frisse inzichten en ruimte om met elkaar in gesprek te gaan.

Datum:             Donderdag 20 november 2025
Locatie:            Kulturhus Borne – Marktstraat 23, 7622 CP Borne
Tijden:              13.30 – 17.00 (inloop vanaf 13.00) met aansluitend een borrel

Met onder andere:

Jessica Hammarlund Bergmann – Stadsbouwmeester bij gemeente Enschede over ruimtelijke kwaliteit bij fabrieksmatige woningbouw en het belang van de context

John Lammers – Strategische verbinder bij Woningcorporatie Domijn over hoe woningcorporaties omgaan met de versnellingsopgave

Marjolein van Eig – Architect en eigenaar bij BureauVanEig over verdichting in bestaande wijken

Rik Onderdelinden – Programmateamleider Omgevingskwaliteit bij Het Oversticht over versnellen met kwaliteit in proces en beleid.

Aanmelden kan hier.